SaaS Geliştirme

SaaS (Software as a Service), kullanıcıların kurulum yapmadan tarayıcı ya da uygulama üzerinden eriştiği ve genellikle aylık ya da yıllık abonelikle ödediği yazılımdır. SaaS geliştirme, böyle bir ürünü fikirden çalışan ve para kazanan bir hizmete dönüştürme işidir.

Teknik olarak bir SaaS ürünü de web uygulamasıdır; ama tek bir şirket için yazılan özel yazılım geliştirme projesinden birkaç önemli noktada ayrılır:

• Çok müşteri, tek sistem: yüzlerce şirket aynı yazılımı kullanır ve her birinin verisi diğerlerinden kesin biçimde ayrılmalıdır.
• Kendi kendine kullanım: müşteri kayıt olur, ödeme yapar ve sizin yardımınız olmadan kullanmaya başlar. Kayıt ve ilk kullanım deneyimi SaaS ürününün parçasıdır.
• Abonelik ekonomisi: gelir, müşterinin her ay ürünü kullanmaya devam etmesine bağlıdır. Ödeme, plan değişikliği ve iptal akışları baştan tasarlanır.
• Sürekli geliştirme: SaaS ürünü hiçbir zaman "teslim edilip bitmez". SaaS kullanıcı geri bildirimiyle sürekli büyür.

Kendi bulut tabanlı ürünümüz İş Küpü üzerinde bu konuların her biriyle bizzat uğraştık. Müşterilerimize önerdiğimiz yaklaşımlar bu deneyimden gelir. Duman Dijital, Bursa merkezli bir yazılım ve dijital pazarlama ajansıdır; SaaS geliştirme projelerinde ürünü, tanıtım sitesini ve müşteri edinim kanallarını aynı ekipte planlar. Yazılımın temel kavramlarına önce genel bir bakış isterseniz yazılım rehberimizden başlayabilirsiniz.

Başarılı bir SaaS ürünü, kod yazılmadan önce yapılan ürün keşfiyle başlar. SaaS girişimlerinin önemli bir kısmı teknik bir sorun yüzünden değil, kimsenin ödeme yapmak istemediği bir ürün geliştirdiği için zorlanır. Bu yüzden kod yazmadan önce SaaS ürün keşfine zaman ayırırız.

Ürün keşfi

Keşif aşamasında şu sorulara cevap ararız: Sorunu kim, ne sıklıkla yaşıyor? Bugün nasıl çözüyor ve bu çözüm ona neye mal oluyor? Bu sorun için ödeme yapmaya istekli mi? Ürünü kim satın alacak, kim kullanacak? Bu soruların cevabı için potansiyel SaaS kullanıcılarla görüşmeler yapmanızı, mümkünse tıklanabilir bir prototiple geri bildirim toplamanızı öneririz. SaaS keşfinde görüşmelerin planlanmasında ve prototipin hazırlanmasında size eşlik ederiz.

SaaS MVP geliştirme

MVP (minimum uygulanabilir ürün), çekirdek değeri sunabilen en küçük sürümdür. "Küçük" demek özensiz demek değildir: SaaS MVP güvenli olmalı, veri kaybetmemeli ve gerçek müşterilerin ödeme yapabileceği kadar sağlam olmalıdır. Ancak yalnızca ana kullanım senaryosunu kapsar. Ayrıntılı raporlar, ileri düzey yetkiler ya da çok sayıda entegrasyon genellikle sonraki sürümlere bırakılır.

SaaS MVP kapsamını belirlerken her özellik için tek bir soru sorarız: Bu olmadan ilk müşteri ürünü kullanıp ödeme yapar mı? Cevap evetse özellik bekleyebilir.

Ölçüm

Yayından sonraki kararlar tahminle değil veriyle verilmelidir. Kayıt olan SaaS kullanıcıların ne kadarının ürünü gerçekten kullanmaya başladığı, hangi adımda bıraktığı ve kaçının ödemeye geçtiği gibi ölçümleri MVP'ye baştan ekleriz.

Fikrinizin hangi aşamada olduğundan emin değilseniz, ücretsiz ön analiz görüşmesinde keşif sorularını birlikte cevaplayalım.

Bir SaaS MVP'sini küçültmenin en etkili yolu, ilk müşterinin ödeme kararını etkilemeyen her şeyi sonraya bırakmaktır. SaaS keşfi sonunda çıkan özellik listesi neredeyse her zaman ilk sürüm için fazla uzundur. Listeyi kısaltmak için kullandığımız yöntemler şunlardır.

Tek bir müşteri tipi seçmek

"Küçük işletmeler" geniş bir hedeftir; "üç ile on beş arası araç çalıştıran servis firmaları" ise SaaS ürün kararlarını kolaylaştırır. İlk sürümü tek bir SaaS müşteri tipine göre tasarlamak, farklı kitlelerin farklı taleplerinden doğan özellikleri doğal olarak dışarıda bırakır.

Tek bir ana akışı uçtan uca bitirmek

Beş akışın her birini yarım bırakmak yerine, müşterinin ödeme yapmasını sağlayan tek akışı baştan sona eksiksiz kurarız. Diğer akışlar, ilk SaaS müşterileri gerçekten talep ettiğinde sıraya girer.

Arka planda elle yapmak

Bazı işler ilk aylarda SaaS yazılım yerine ekibiniz tarafından elle yapılabilir: müşteri verisinin içe aktarılması, karmaşık bir raporun hazırlanması ya da özel bir ayarın yapılması gibi. Müşteri hizmeti alır, siz de o işin gerçekten otomatikleştirilmeye değer olup olmadığını görürsünüz.

Ürünü ayırt etmeyen parçaları hazır servisten almak

Kimlik doğrulama, e-posta gönderimi, ödeme ve dosya saklama gibi parçalar her SaaS ürününde benzerdir. Bunlar için güvenilir hazır servisler ve kütüphaneler kullanır, geliştirme emeğini SaaS ürününüzü diğerlerinden ayıran çekirdek işleve ayırırız.

Zaman kutusu koymak

MVP için bir tarih belirler ve kapsamı bu tarihe sığacak şekilde önceliklendiririz. SaaS MVP tarihine yaklaşırken bir özellik yetişmeyecekse tarihi değil, kapsamı kaydırırız. Bu disiplin, SaaS ürününün "bir özellik daha" döngüsünde aylarca yayına çıkamamasını önler.

Hangi model seçilirse seçilsin, bir kiracının verisinin başka bir kiracıya görünmesi bir SaaS ürününün yaşayabileceği en ağır hatalardan biridir. Bu riski yalnızca veritabanı tablolarında değil, verinin geçtiği her katmanda ele alırız.

• SaaS kiracı bağlamı tek yerden gelir: İsteğin hangi kiracıya ait olduğu oturumdan bir kez belirlenir ve uygulamanın her katmanına buradan aktarılır. Geliştiricinin her sorguda SaaS kiracı filtresini elle yazmasına güvenmeyiz.
• Veritabanı düzeyinde ikinci kilit: Ortak veritabanı modelinde, destekleyen veritabanlarında satır düzeyi güvenlik kuralları kullanarak uygulama katmanındaki bir hatanın veritabanında da durdurulmasını sağlarız.
• Dosyalar ve önbellek: Yüklenen dosyalar kiracıya özel yollarda saklanır ve süreli bağlantılarla sunulur. Önbellek anahtarları SaaS kiracı kimliğini içerir; aksi halde bir kiracının raporu başka birine önbellekten gösterilebilir.
• Arka plan işleri ve arama: Kuyruktaki her iş, hangi kiracı adına çalıştığını bilir. Arama dizinleri ve dışa aktarma dosyaları da aynı kurala tabidir.
• Otomatik testler: Bir kiracının oturumuyla başka bir kiracının kaydına erişmeye çalışan testler yazarız. Bu testler her yeni sürümde çalışır; erişim mümkün olursa sürüm yayına çıkmaz.

Kurumsal müşteriler bu önlemleri satın alma sürecinde sıkça sorar. Önlemleri baştan kurup belgelemek, ileride SaaS satış görüşmelerini de kolaylaştırır.

Bir SaaS ürününün gelir altyapısı, yani planlar, yinelenen ödeme ve faturalama, ürünün kendisi kadar özen ister. Ödeme akışındaki bir hata hem gelir kaybına hem de müşteri güveninin sarsılmasına yol açar.

SaaS planlar ve limitler

Planlar genellikle kullanıcı sayısı, kullanım miktarı ya da özellik setine göre ayrılır. Hangi özelliğin hangi plana dahil olduğunu kodun içine gömmek yerine yönetilebilir bir yapıda tutarız; böylece SaaS fiyatlandırmayı değiştirmek yeni bir geliştirme gerektirmez. Deneme süresi, indirim kodları ve yıllık ödeme seçenekleri de SaaS fiyat yapısının parçasıdır.

Yinelenen ödeme

Kart bilgileri sizin sunucunuzda tutulmaz. Yinelenen ödemeyi destekleyen bir ödeme kuruluşuyla çalışılır; kart bilgisi onların güvenli altyapısında saklanır, sizin sisteminizde yalnızca o karta ait bir referans bulunur. Bu yaklaşım SaaS işletmesinde hem güvenlik hem de kart verisi standartlarına uyum açısından yükünüzü azaltır.

Başarısız ödemeler ve plan değişiklikleri

Kartın süresi dolduğunda ya da limit yetmediğinde ne olacağı baştan tanımlanmalıdır: kaç kez yeniden deneneceği, kullanıcıya hangi bildirimlerin gideceği ve hesabın ne zaman kısıtlanacağı. Ay ortasında plan yükseltme ya da düşürmede ücretin nasıl hesaplanacağı da aynı şekilde kurala bağlanır.

İptal ve veri dışa aktarma

Müşterinin aboneliğini iptal edebilmesi ve verisini alabilmesi, güven veren bir SaaS ürününün parçasıdır. İptal sonrasında verinin ne kadar süre saklanacağı ve ne zaman silineceği kullanım koşullarında açıkça yazılmalı, sistem de bu kurala göre çalışmalıdır.

Faturalama

Türkiye'de satış yapan bir üründe, işletmenin e-fatura ya da e-arşiv fatura yükümlülüğü ve müşterinin durumuna göre SaaS abonelik ödemelerinin bu elektronik belge süreçlerinden biriyle bağlanması çoğu zaman gerekir. Bu entegrasyonu ödeme akışıyla birlikte planlarız. SaaS faturalamasında hangi belgenin, hangi durumda düzenleneceği konusunda mali müşavirinizin görüşü esas alınır.

Bir SaaS ürünü, ihtiyaç doğdukça ölçeklenmelidir; ama bazı temeller ilk günden doğru kurulmalıdır. Yeni bir SaaS ürün için en sık yapılan hatalardan biri, henüz on müşterisi yokken milyonlarca kullanıcıya göre altyapı kurmaktır. Bu yaklaşım hem geliştirmeyi yavaşlatır hem de gereksiz maliyet yaratır. Öte yandan bazı kararlar sonradan değiştirilmesi çok zor olduğu için baştan doğru verilmelidir.

Baştan doğru kurulması gerekenler

• Kiracı verisinin ayrımı ve yetki kontrolleri.
• Uzun süren işlerin (rapor üretimi, toplu e-posta, dosya işleme) arka planda kuyrukla çalışması.
• Kiracı bazında yedek alma ve müşterinin verisini dışa aktarabilmesi.
• Hata ve performans izleme.

Büyüdükçe eklenebilecekler

• Önbellekleme ve okuma yükünün dağıtılması.
• Uygulamanın birden çok sunucuya yayılması.
• Yoğun kullanan kiracıların diğerlerini yavaşlatmaması için kaynak sınırları.
• Büyük kurumsal müşteriler için ayrı veritabanı ya da ayrı ortam.

Ürününüze yapay zekâ özellikleri eklemeyi düşünüyorsanız, kullanım maliyetinin SaaS abonelik fiyatınıza nasıl yansıyacağını da baştan hesaplamak gerekir. Bu konuyu yapay zekâ entegrasyonu sayfamızda ayrıca ele aldık.

En iyi SaaS geliştirme ekibi, en hızlı kod yazan değil; ürünü ödeme yapan müşteriye ulaştıran ve yayından sonra da büyütebilen ekiptir. Teklifleri karşılaştırırken şu kriterlere bakmanızı öneririz:

1. Ürün keşfi yaklaşımı: ekip doğrudan özellik listesi mi istiyor, yoksa önce sorunu, müşteriyi ve gelir modelini mi soruyor?
2. Kendi ürün deneyimi: ekip daha önce bir SaaS ürününü yalnızca geliştirmekle kalmayıp kendisi işletti mi? Abonelik, destek ve iptal gibi konular ancak işletirken öğrenilir.
3. Kiracı güvenliği: çok kiracılı mimaride veri ayrımının nasıl test edildiğini somut olarak anlatabiliyor mu?
4. Kapsam disiplini: MVP'yi dar tutmanızı öneriyor mu, yoksa her özelliğe "olur" mu diyor?
5. Kaynak kod ve devir: kod sizin adınıza açılan depoda mı, devir için dokümantasyon hazırlanıyor mu?
6. Yayın sonrası süreklilik: ürün yayına çıktıktan sonra sprintlerle geliştirmeye devam edebiliyor mu?
7. Edinim bilgisi: ürün sitesi, SEO ve reklam kanallarını ürünle birlikte düşünebiliyor mu?

Duman Dijital bu kriterlerde nerede duruyor?

Her SaaS projesine ürün keşfiyle başlıyoruz ve MVP kapsamını sizinle birlikte daraltıyoruz. Kendi ürünümüz İş Küpü'nü geliştirip işlettiğimiz için SaaS abonelik, kiracı ayrımı ve destek süreçlerini teoriden değil, sahadan biliyoruz. SaaS kiracı izolasyonunu otomatik testlerle koruyor, kaynak kodu ve fikrî hakları sözleşmeyle size devrediyoruz. 2018'den beri yazılım, SEO, reklam ve tasarımı aynı ekipte yürüttüğümüz için SaaS ürününüzün bulunabilirliğini de ilk günden planlıyoruz. Hedefimiz, Türkiye'de SaaS geliştirme denince akla gelen ekiplerden biri olmak; bunu her projede ölçülebilir bir süreçle hak etmeye çalışıyoruz.

Ürün fikrinizi bu kriterlere göre birlikte değerlendirmek için teklif formunu doldurabilir ya da 0539 748 53 22 numarasından WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

SaaS girişimlerini zorlayan hatalar çoğu zaman teknik değil, ürün ve pazar kararlarıdır; nedenler de birbirine benzer. Aşağıdakileri baştan bilmek, hem bütçenizi hem de zamanınızı korur.

Ürünü satıştan önce bitirmeye çalışmak

Aylarca kapalı kapılar ardında geliştirilip tek seferde tanıtılan ürünler, çoğu zaman pazarın gerçekte istediğinden uzaklaşmış olur. İlk müşterilerle mümkün olduğunca erken konuşmak ve beta sürecini satışın başlangıcı olarak görmek daha sağlıklıdır.

Fiyatlandırmayı sona bırakmak

Fiyat modeli, SaaS ürününün mimarisini de etkiler: kullanıcı başı mı, kullanım miktarına göre mi, özellik paketlerine göre mi ücret alınacağı, hangi verinin ölçüleceğini belirler. Bu kararı keşif aşamasında taslak olarak vermek, sonradan yapılacak büyük değişiklikleri önler.

İlk kullanım deneyimini ihmal etmek

Kayıt olan kullanıcı ilk birkaç dakikada SaaS ürününün ne işe yaradığını göremezse genellikle geri dönmez. Boş ekran yerine örnek veri, kısa yönlendirmeler ve ilk başarıyı hızla yaşatan bir akış, SaaS ürününün özellik listesinden daha belirleyici olabilir.

Tanıtım ve edinim kanalını düşünmemek

İyi bir ürün kendiliğinden bulunmaz. SaaS ürün sitesinin içeriği, arama motorlarında görünürlüğü ve reklam kanalları ürünle birlikte planlanmalıdır. Ajans içinde bu işleri aynı ekipte yürüttüğümüz için SaaS ürün sitesini kurumsal web tasarım ekibimizle, edinim kanallarını da dijital pazarlama hizmetleri ekibimizle birlikte planlayabiliriz.