Yazılım Firması Nasıl Seçilir? Teklif, Sözleşme ve Kaynak Kod Kontrol Listesi

Yazılım firması seçmek, bir yazılım projesinin en kritik kararlarından biridir: Doğru kapsamla ve doğru sözleşmeyle başlayan bir proje, orta düzeyde bir ekiple bile iyi sonuç verebilir; kapsamı belirsiz ve sözleşmesi zayıf bir proje ise en iyi ekiple bile tartışmaya döner. Bu yazı, yazılım firmasını seçerken izlenecek adımları, teklif karşılaştırmasını ve sözleşmede bulunması gereken maddeleri anlatan bir kontrol listesi.

Hukuki kısımda Türk Borçlar Kanunu'nun eser sözleşmesi hükümlerine, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na (FSEK) ve KVKK'ya dayandık; maddeleri mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden 2026-11-08'de okuduk. Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir; sözleşmenizi bir hukuk danışmanıyla hazırlayın.

Yazılım firması seçmeden önce: ihtiyacı yazılı hale getirin

Bir yazılım firmasına gitmeden önce yapılacak en değerli iş, ne istediğinizi bir kapsam belgesinde yazmaktır. Bu belge mükemmel olmak zorunda değil; ama şu soruları cevaplamalı:

• Amaç: Yazılım hangi işi, kimin için kolaylaştıracak? Başarıyı neyle ölçeceksiniz?
• Kullanıcılar ve roller: Kimler kullanacak, kim neyi görebilecek ve onaylayabilecek?
• Ana ekranlar ve akışlar: Bugün Excel'de, kâğıtta ya da başka bir programda yapılan işin adımları.
• Bağlantılar: Muhasebe, pazaryeri, ödeme, kargo ya da CRM gibi bağlanılacak sistemler.
• Kapsam dışı: Bu aşamada yapılmayacak işler. Kapsam dışını yazmak, kapsamı yazmak kadar önemlidir.

Kapsam belgesi, teklifleri karşılaştırılabilir kılan tek araçtır. Aynı belge üzerinden alınmayan teklifler aslında farklı işlere verilmiş fiyatlardır.

Yazılım şirketi, yazılım ajansı ya da freelance yazılımcı: Teklif alacağınız adaylar genellikle bu üç gruptan biridir. Aşağıdaki tablo farklarını özetliyor.

Yazılım şirketleri listesine nasıl bakılmalı?

"Yazılım şirketleri" diye arandığında çoğu zaman firma listeleri ve rehber siteleri çıkar. Bu listeler aday bulmak için iyi bir başlangıçtır; ancak hangi ölçüte göre hazırlandığını kontrol edin. Bir yazılım şirketini listede üst sırada olduğu için değil, sizin kapsamınıza benzer işleri yapıp yapmadığına göre kısa listeye alın.

Günlük dilde yazılım şirketi ile yazılım firması aynı anlamda kullanılır. Önemli olan unvan değil; ekibin büyüklüğü, benzer iş deneyimi, sözleşme ve kaynak kod konusundaki tutumudur. Aşağıdaki kriterler, listedeki yazılım şirketlerini aynı ölçüyle karşılaştırmanızı sağlar.

Yazılım firmasını değerlendirme kriterleri

Yazılım firmasını değerlendirirken en gösterişli sunuma değil, işinizi nasıl yürüteceğine bakın. Teklif görüşmelerinde şu sorulara somut cevap arayın:

1. Yöntem: İşe nasıl başlıyorlar? Keşif ya da prototip aşaması var mı, yoksa ilk görüşmede kesin fiyat mı veriyorlar?
2. Benzer iş: Sizin işinize benzeyen bir projeyi gösterebiliyorlar mı? Ekran görüntüsü yerine çalışan bir örnek ya da referans konuşması daha değerlidir.
3. Ekip: İşi kim yapacak? Teklifi veren kişiyle projede çalışacak kişiler aynı mı, iş başka bir firmaya mı veriliyor?
4. Teknoloji tercihi: Seçilen teknolojinin gerekçesi var mı? Yaygın, belgelenmiş ve başka bir ekibin de devralabileceği bir teknoloji mi?
5. Test ve kabul: Testi kim, nasıl yapıyor? Sizin ekibinizle kabul testi planlanıyor mu?
6. İletişim: İlerlemeyi ne sıklıkla, hangi kanalda görüyorsunuz? Test ortamına erişiminiz olacak mı?
7. Bakım: Teslimden sonra hata düzeltme, güvenlik güncellemesi ve küçük geliştirmeler nasıl yürüyor?
8. Sahiplik: Kaynak kod, sunucu ve hesaplar sizin adınıza mı olacak?

Yazılım firması teklifleri nasıl karşılaştırılır?

Yazılım firması tekliflerini karşılaştırırken önce bedel modeline bakın. Türk Borçlar Kanunu iki durumu ayrı düzenliyor:

• Götürü bedel: TBK md. 480'e göre bedel götürü olarak belirlenmişse yüklenici eseri o bedelle yapmakla yükümlü; öngörülenden fazla emek ve masraf gerekse de artırım isteyemez. Başlangıçta öngörülemeyen durumlar için uyarlama ve dönme hakları ayrıca düzenlenmiş.
• Bedelin belirlenmemesi ya da yaklaşık belirlenmesi: TBK md. 481'e göre bu durumda bedel, eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirleniyor.

Pratikte yazılım projelerinde iki model kullanılır: kapsamı net işler için götürü bedel, kapsamı ilerledikçe netleşen işler için zaman esaslı (adam-gün ya da sprint) bedel. Hangisini seçerseniz seçin, teklifte şu üç şeyi ayrı ayrı görün:

• teslim edilecek işler ve kabul ölçütü;
• kapsam dışı işler ve değişiklik talebinin nasıl fiyatlanacağı;
• bakım ve destek ücreti (geliştirme bedelinden ayrı).

En düşük teklif, çoğu zaman en dar kapsamı tarif eden tekliftir. Teklifleri fiyatla değil, kapsam belgesindeki maddeleri karşılayıp karşılamadıklarıyla karşılaştırın.

Yazılım firmasıyla sözleşme: eser sözleşmesi hükümleri

Yazılım firmasıyla yapılan geliştirme sözleşmesi, içeriğine göre Türk Borçlar Kanunu'ndaki eser sözleşmesi hükümleriyle değerlendirilebilir. TBK md. 470 eser sözleşmesini, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de karşılığında bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olarak tanımlıyor. Sözleşmenizi hazırlarken bilmeniz gereken üç hüküm:

• Özen borcu (md. 471): Yüklenici işi sadakat ve özenle yapmak zorunda; ölçü, benzer işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı. Kişisel özellikleri önem taşımıyorsa işi başkasına da yaptırabilir; işin kimde kalacağını sözleşmede yazmanız bu yüzden önemli.
• Gözden geçirme ve bildirme (md. 474): İşsahibi teslimden sonra imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları uygun bir süre içinde bildirmek zorunda. Bu yüzden kabul testinin süresi ve hata bildiriminin nasıl yapılacağı sözleşmede yazmalı.
• Ayıpta seçimlik haklar (md. 475): Ayıp durumunda işsahibi, koşullarına göre sözleşmeden dönme, bedelden indirim ya da aşırı masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım isteme haklarından birini kullanabiliyor; tazminat hakkı saklı.

Bu hükümler sözleşmede ayrıca düzenlenebilir ve her durumun hukuki değerlendirmesi farklıdır. Sözleşme maddelerini mutlaka bir hukuk danışmanıyla yazın.

Yazılım firması ve kaynak kod: mali haklar kime ait?

Yazılım firmasıyla çalışırken en çok sonradan sorun çıkaran konu, kaynak kodun ve yazılım üzerindeki hakların kime ait olduğudur. FSEK bu konuda şu çerçeveyi çiziyor:

• Yazılım bir eserdir (md. 2): Kanun, "her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları"nı ve program sonucu doğurması koşuluyla hazırlık tasarımlarını ilim ve edebiyat eserleri arasında sayıyor.
• Mali haklar eser sahibinindir (md. 18): Kanuna göre mali hakları kullanma yetkisi münhasıran eser sahibine ait. Aksi sözleşmeden ya da işin mahiyetinden anlaşılmadıkça, memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar onları çalıştıranlarca kullanılıyor. Kanun bu kuralı çalıştırılan kişiler için yazmış; dışarıdan anlaştığınız bir yazılım firmasıyla haklar konusunu bu yüzden sözleşmede açıkça düzenleyin.
• Devir yazılı olmalı (md. 48 ve 52): Mali haklar süre, yer ve içerik bakımından sınırlı ya da sınırsız devredilebiliyor; yalnızca kullanma yetkisi (ruhsat) de verilebiliyor. Md. 52'ye göre mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konusu olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şart.

Pratik sonuç: Kaynak kodun size teslim edilmesi ile yazılım üzerindeki mali hakların size devredilmesi iki ayrı konudur ve sözleşmede ayrı ayrı yazılmalıdır. Firmanın başka projelerde de kullandığı hazır bileşenler ya da açık kaynak kütüphaneler için ise genellikle kullanım hakkı verilir; hangi parçanın size devredileceği, hangisinin lisansla kullanılacağı listelenmelidir. Bu konuyu hukuk danışmanınızla netleştirin.

Yazılım firması ve KVKK: kişisel veri kimin sorumluluğunda?

Yazılım firması, geliştirdiği sistemde sizin müşteri ya da çalışan verilerinize erişiyorsa KVKK açısından genellikle sizin adınıza veri işleyen konumundadır. Kanunun 12. maddesi veri sorumlusuna veri güvenliği için gerekli teknik ve idari tedbirleri alma yükümlülüğü getiriyor ve veri işleyenle birlikte müşterek sorumluluk öngörüyor. Bu yüzden sözleşmede şu konular yazılı olmalı:

• firmanın hangi veriye, hangi amaçla eriştiği;
• test ortamında gerçek kişisel veri kullanılıp kullanılmayacağı;
• verinin nerede barındırıldığı ve yurt dışına aktarılıp aktarılmadığı;
• sözleşme bitince verinin iadesi ya da silinmesi.

Yazılım firması seçerken kırmızı bayraklar

• İlk görüşmede kesin fiyat: Kapsamı dinlemeden verilen kesin fiyat, ya çok dar bir kapsamı ya da ileride sürpriz ek ücretleri işaret eder.
• Kaynak kod belirsizliği: "Kod bizde kalır, size kullanım veririz" cevabı kabul edilebilir bir model olabilir, ama bunun bilinçli bir seçim olması ve sözleşmede yazması gerekir.
• Hesapların firma adına açılması: Sunucu, alan adı, ödeme ve üçüncü taraf hesaplarının firmanın adına açılması, ayrılırken erişim sorununa yol açar.
• Referans verememe: Benzer bir işten konuşabileceğiniz tek bir referans gösteremeyen firma, işinizi deneme alanı olarak kullanabilir.
• Test ortamı yok: İlerlemeyi yalnızca sunumlarla gördüğünüz bir projede sorunlar teslim günü ortaya çıkar.

Duman Dijital önerimiz: Yazılım firması seçimini fiyatla başlatmayın, kapsam belgesiyle başlatın. Aynı belge üzerinden alınan teklifleri karşılaştırın, referansları doğrudan arayın ve küçük bir ilk aşamayla (keşif ya da prototip) başlayın. Sözleşmede kaynak kod teslimini ve mali hakların devrini ayrı ayrı yazın; gerekçemiz FSEK md. 52'nin mali haklara dair sözleşmelerin yazılı olmasını ve hakların ayrı ayrı gösterilmesini şart koşması.

Bu kriterleri teklifimizde nasıl karşıladığımızı özel yazılım geliştirme sayfamızda anlattık; Bursa'dan yüz yüze çalışmak isteyen işletmeler için ayrıntılar Bursa yazılım firması sayfamızda. Hazır yazılım mı, özel yazılım mı kararını henüz vermediyseniz yazılım rehberimiz iyi bir başlangıç.

Kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, md. 470, 471, 474, 475, 480, 481 (mevzuat.gov.tr, okundu 2026-11-08).
• 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, md. 2, 18, 48, 52 (mevzuat.gov.tr, okundu 2026-11-08).
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, md. 12 (mevzuat.gov.tr, okundu 2026-11-07).